Símanúmeraleit

Falskt símtal frá bankanum: svona þekkirðu það og verst

Frá StoryCheck teyminu · 7 mín. lestur · Birt 6. ágúst 2026

Þetta er alvarlegasta svindlið sem Íslendingar verða fyrir, því tjónið er strax og oft stórt. Hringjandinn þykist vera frá bankanum þínum, hljómar rólegur og fagmannlegur, og segir að grunsamleg færsla sé í gangi. Til að "stöðva" hana áttu að staðfesta rafræn skilríki, gefa upp PIN eða millifæra á "öruggan reikning". Alltaf sama uppskriftin: ótti, tímapressa og beiðni sem alvöru banki gerir aldrei. Númerið sem hringir má athuga með símanúmeraleit, en einfaldasta vörnin er að leggja á og hringja sjálf eða sjálfur í númerið á bakhlið kortsins.

Reglurnar sem bankinn þinn brýtur aldrei

• Bankinn biður þig aldrei um PIN-númer, lykilorð eða öryggisnúmer af korti í síma.
• Bankinn biður þig aldrei að staðfesta rafræn skilríki eða samþykkja auðkenningarbeiðni fyrir símtal sem hann hringdi sjálfur.
• Bankinn biður þig aldrei að millifæra á "öruggan reikning", "varareikning" eða reikning starfsmanns.
• Bankinn biður þig aldrei að setja upp fjaraðgangsforrit til að "laga" eitthvað í tölvunni þinni.
• Bankinn setur þig aldrei undir tímapressu og bannar þér aldrei að hringja til baka eða ræða málið við aðra.

Af hverju númerið á skjánum sannar ekkert

Númerabirtingu er einfalt að falsa, svo símtalið getur birst með opinberu númeri bankans. Þess vegna er reglan alltaf sú sama: leggðu á og hringdu sjálf eða sjálfur í númerið sem stendur á kortinu þínu eða á opinberu vefsíðunni. Notaðu ekki hnappinn "hringja til baka", því hann hringir í falsaða númerið. Uppfletting hjálpar líka, því fölsuð birting passar oft ekki við raunverulega tegund línu: meint öryggisdeild banka sem hringir úr netsímanúmeri eða erlendu landsnúmeri er ekki bankinn.

"Hæ mamma, ég er með nýtt númer"

Skilaboðaútgáfan af sama svindli er orðin jafn algeng. Ókunnugt númer skrifar á WhatsApp eða í SMS, segist vera barnið þitt með nýjan síma, og stuttu síðar kemur beiðni um að millifæra því "heimabankinn er ekki kominn í gang í nýja símanum". Svikararnir skrifa viljandi án nafns, því "hæ mamma" passar á öll börn, og þeir neita að tala í síma með afsökunum um bilaðan hljóðnema. Ein regla slær þessa útgáfu út: hringdu í gamla, þekkta númerið áður en króna fer.

Ef eitthvað er þegar farið

1. 1

   Hringdu strax í bankann

   Hraðinn ræður öllu um hvort hægt sé að stöðva millifærslu. Notaðu númerið á kortinu, ekki númerið sem hringdi í þig.

2. 2

   Læstu því sem hægt er

   Lokaðu kortinu, breyttu lykilorðum og endurnýjaðu rafræn skilríki ef þú staðfestir eitthvað sem þú áttir ekki að staðfesta.

3. 3

   Tilkynntu málið

   Kærðu til lögreglunnar (112 í neyð) og tilkynntu netöryggisatvik til CERT-IS. Sendu ábendingu um númerið til Fjarskiptastofu og lokaðu á það.

Og talaðu um þetta við fólkið í kringum þig, sérstaklega eldri ættingja. Sammælist um eina einfalda fjölskyldureglu: aldrei millifært eftir símtali eða skilaboðum án þess að hringja fyrst í þekkta númerið. Ef símtölin halda áfram úr sífellt nýjum númerum er Hver hringir stöðugt í mig? næsta skref.