Hver hringdi í mig?
Athugaðu óþekkt númer áður en þú hringir til baka. Einkamál, tekur um 60 sekúndur.
Til að finna út hver hringdi skaltu gera þrennt: lesa fyrsta stafinn í númerinu (hann segir til um hvort þetta er farsími, fastlína, gjaldfrjálst eða gjaldskylt númer), leita að númerinu á ja.is og í leitarvél innan gæsalappa, og keyra símanúmeraleit fyrir allt sem er ekki opinbert. Uppflettingin sýnir líklegan eiganda, tegund línu og svindlmerki, og hringjandinn fær enga tilkynningu um að þú hafir athugað hann.
Svona lesast íslensk símanúmer
- Sjö stafir, engin svæðisnúmer
- Ísland notar ekki lengur svæðisnúmer, öll númer eru sjö stafir. Þetta er raunverulegur íslenskur sérstaða: númerið sjálft segir þér miklu minna um staðsetningu hringjanda en í nágrannalöndunum, svo fyrsti stafurinn og uppfletting þurfa að bera það sem svæðisnúmer gerir annars staðar.
- 6, 7 og 8
- Farsímanúmer. Langalgengasta tilfellið þegar einstaklingur hringir. Vertu á varðbergi ef athugun sýnir netsímanúmer (VoIP) á bak við það sem á að heita venjulegur farsími.
- 4 og 5
- Fastlínur. Fyrirtæki, stofnanir og heimilissímar. Alvöru fyrirtæki hringja yfirleitt úr fastlínu eða skráðu farsímanúmeri.
- 800
- Gjaldfrjáls númer. Þjónustuver nota þau og það kostar ekkert að hringja til baka í þau.
- 900
- Gjaldskyld númer með aukagjaldi. Ekkert heiðarlegt fyrirtæki biður þig að óvörum um að hringja í 900 númer.
- +354
- Landsnúmer Íslands. Sama númer birtist stundum með +354 og stundum án, sérstaklega ef hringt er í gegnum netið eða frá útlöndum.
- Óþekkt erlent landsnúmer
- Ein hringing úr erlendu númeri og svo lagt á? Þetta er wangiri svindl. Ekki hringja til baka, því það er símtalið þitt sem kostar. Þeir græða á mínútunum þínum.
Algengustu svindlin í síma á Íslandi
Nánast öll svindl afhjúpa sig um leið og þú athugar númerið í stað þess að trúa sögunni. Þetta eru mynstrin sem Íslendingar rekast oftast á:
Falskir bankastarfsmenn
Alvarlegasta svindlið hér á landi. Einhver þykist hringja frá bankanum þínum, segir að grunsamleg færsla sé í gangi og biður þig annaðhvort um rafræn skilríki, PIN-númerið eða að millifæra á "öruggan reikning". Leggðu á. Bankinn þinn biður aldrei um rafræn skilríki, PIN eða millifærslu í síma. Hringdu sjálf eða sjálfur í símanúmerið á bakhlið kortsins.
Fölsk sendingarskilaboð
SMS sem á að vera frá Póstinum, Dropp, DHL eða öðrum flutningsaðila: "pakki bíður", "greiddu tollinn", með hlekk. Hlekkurinn leiðir á veiðisíðu sem safnar kortaupplýsingum. Athugaðu sendingar aðeins í opinberu appi eða á vefsíðu flutningsaðilans.
"Hæ mamma, ég er með nýtt númer"
Skilaboð á WhatsApp eða SMS úr ókunnu númeri, þar sem sendandinn þykist vera barnið þitt með nýjan síma. Stuttu síðar kemur beiðni um millifærslu því "heimabankinn virkar ekki í nýja símanum". Hringdu í gamla, þekkta númerið áður en nokkuð gerist.
Wangiri hringingar
Ein hringing úr erlendu númeri, svo lagt á. Öll viðskiptahugmyndin snýst um að þú hringir til baka í dýra erlenda línu. Ekki hringja til baka og lokaðu á númerið.
Falskir lögreglumenn
Hringjandi þykist vera lögreglumaður eða starfsmaður stofnunar, segir mál í rannsókn og krefst upplýsinga, greiðslu eða þagnar. Leggðu á og hringdu sjálf eða sjálfur í opinbert númer lögreglunnar. Lögreglan innheimtir aldrei greiðslur í síma.
Fjárfestingarsvindl
Mjög algengt á Facebook: falskar auglýsingar með þekktum andlitum úr íslensku þjóðlífi sem eiga að hafa grætt á einhverjum vettvangi. Þú skráir þig, svo hringir "ráðgjafi" og leiðir þig í gegnum fyrstu innborgunina. Athugaðu númerið og athugaðu hvort félagið hafi starfsleyfi áður en króna fer.
Fölsk atvinnutilboð
Skilaboð um vel launað fjarvinnustarf, oft í gegnum WhatsApp. Verkefnin eru léttvæg í fyrstu og greiðslur berast, en svo þarftu að "leggja inn" til að opna næsta þrep. Alvöru vinnuveitandi lætur þig aldrei greiða til að fá borgað.
Algengar spurningar
Hvernig finn ég út hver hringdi í mig?
Lestu fyrsta stafinn í númerinu, leitaðu að því á ja.is og í leitarvél innan gæsalappa, og keyrðu síðan símanúmeraleit. Hún sýnir líklegan eiganda, tegund línu og svindlmerki á um 60 sekúndum, án þess að hringjandinn verði nokkurn tímann var við það.
Á ég að hringja til baka í óþekkt númer?
Athugaðu fyrst, ákveddu svo. Hringdu aldrei til baka í erlent númer sem hringdi bara einu sinni (wangiri) og aldrei í 900 númer sem þú áttir ekki von á. Þeir sem eiga raunverulegt erindi skilja eftir skilaboð eða reyna aftur.
Af hverju finn ég ekkert um númerið á ja.is?
Af því að ja.is sýnir aðeins skráð númer. Fjöldi fólks hefur númerið sitt úr skrá, og þá kemur ekkert upp þótt númerið sé fullkomlega venjulegt. Það er nákvæmlega þar sem símanúmeraleit bætir við: hún vinnur líka með leyfisbundin gögn og opinber spor utan símaskrárinnar.
Hvar tilkynni ég svindlnúmer?
Fjarskiptastofa er eftirlitsaðili fjarskiptamarkaðarins og tekur við ábendingum um misnotkun símanúmera. Ef þú hefur orðið fyrir fjártjóni skaltu tilkynna það til lögreglunnar (112 í neyð) og hringja strax í bankann þinn. CERT-IS tekur við tilkynningum um netöryggisatvik. Lokaðu svo á númerið í símanum.
Leiðbeiningar um óþekkt númer
Hver á þetta símanúmer? Svona finnurðu það út
Símtal eða SMS úr óþekktu númeri? Leiðirnar sem virka í raun: ja.is og leitarvél, samskiptaforritin og símanúmeraleit fyrir það sem er ekki opinbert.
Hver hringir stöðugt í mig? Svona finnurðu það út og stöðvar það
Sama óþekkta númerið aftur og aftur? Svona greinirðu hringjandann, þekkir wangiri hringingar og símasölu í sundur og stöðvar símtölin fyrir fullt og allt.
Ókeypis símanúmeraleit: hvað virkar í raun?
Heiðarlega yfirferðin: hvaða gjaldfrjálsu leiðir virka á Íslandi, hverju ja.is nær og hverju ekki, og á hvaða punkti opnar heimildir hætta að skila neinu.
Er þetta númer svindl? Svona þekkirðu svindlnúmer
Wangiri hringingar, falskir bankastarfsmenn, falskir lögreglumenn: merkin sem afhjúpa svindlnúmer og hvernig þú athugar það á 60 sekúndum. 1M+ leitir.
Er kærastinn minn á Tinder? Hvað þú getur raunverulega athugað
Heiðarlega svarið: ekkert tól leitar beint í Tinder. Það sem virkar í staðinn: tengdir reikningar við númerið og netfangið. 1M+ leitir.
Hver á þetta netfang?
Grunsamlegur póstur eða óþekktur netkunningi? Svona finnurðu út hver er á bak við netfang: tengdir reikningar, spor úr gagnalekum og slóð notendanafnsins.
Sjáðu hver er raunverulega á bak við númerið
Athugunin tekur um 60 sekúndur og er algjört einkamál. Viðkomandi fær enga tilkynningu.
Athuga númerið núna